Translate

Εμφανιζόμενη ανάρτηση

Προνόμια εγγραφής στον Όμιλο Ν.Ε.Ε HUMANS

Ο ενδιαφερόμενος που γίνετε μέλος του ομίλου έχει μια σειρά προνομίων.       Ειδικότερα, το κάθε μέλος Με την εγγραφή στον...

Πρωτοπαθής Αυτόματος Πνευμοθώρακας

Χριστόφορος Ν. Φορούλης 

Αναπληρωτής Καθηγητής Θωρακοχειρουργικής Α.Π.Θ. Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ, 
Καρδιοθωρακοχειρουργική Κλινική Α.Π.Θ. 


Ο αυτόματος πνευμοθώρακας είναι η διαρροή αέρα από τον πνεύμονα προς την κοιλότητα του ημιθωρακίου χωρίς να έχει προηγηθεί τραυματισμός και η οποία οδηγεί σε σύμπτωση του πνεύμονα άλλοτε άλλου βαθμού. Διακρίνεται σε πρωτοπαθή αυτόματο πνευμοθώρακα ο οποίος συμβαίνει σε νέα άτομα (15-40 ετών), τα οποία είναι κατά τα άλλα απόλυτα υγιή και σε δευτεροπαθή αυτόματο πνευμοθώρακα, στον οποίο η διαφυγή αέρα από τον πνεύμονα οφείλεται σε κάποια σοβαρή υποκείμενη πνευμονική πάθηση, όπως σε διάχυτο πνευμονικό εμφύσημα, κυστική ίνωση, φυματίωση, καρκίνο του πνεύμονα, κ.ά. Τρίτη κατηγορία είναι ο σπάνιος υποτροπιάζων καταμήνιος πνευμοθώρακας, ο οποίος αναπτύσσεται σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, συνήθως εντός των πρώτων τριών ημερών της εμμήνου ρύσεως. 
Ο πρωτοπαθής αυτόματος πνευμοθώρακας αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα υγείας στο γενικό πληθυσμό, αφού αφορά σχεδόν αποκλειστικά σε νέους ανθρώπους, με την επίπτωσή του να κυμαίνεται ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή σε 7,4-18 περιπτώσεις/100.000 κατοίκους/ανά έτος στους άνδρες και σε 1,2-6 περιπτώσεις/100.000 κατοίκους/έτος στις γυναίκες. Η ψυχική επιβάρυνση των νεαρών σε ηλικία ασθενών που παρουσιάζουν αυτόματο πνευμοθώρακα είναι μεγάλη, αφού εμφανίζεται ξαφνικά ένα ανεπάντεχο πρόβλημα υγείας, το οποίο τους δημιουργεί αίσθημα ανασφάλειας με τη σκέψη της πιθανής υποτροπής του πνευμοθώρακα στο κοντινό μέλλον, ενώ ταυτόχρονα περιορίζει τις δραστηριότητές τους για το φόβο της υποτροπής. Η πιθανότητα υποτροπής μετά από το πρώτο επεισόδιο πρωτοπαθούς αυτόματου πνευμοθώρακα είναι περίπου 30%, μετά δε από ένα δεύτερο επεισόδιο ξεπερνά το 40%. 
Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη αυτόματου πνευμοθώρακα αποτελούν: α) η σωματική κατασκευή, αφού συμβαίνει συχνότερα σε ψηλά και αδύνατα άτομα, β) το φύλο, με τη συχνότητα να είναι υπερτριπλάσια στους άρρενες και γ) το κάπνισμα, αφού ο κίνδυνος για ανάπτυξη πρωτοπαθούς αυτόματου πνευμοθώρακα είναι πολλαπλάσιος στους βαρείς καπνιστές. 
Τα τυπικά συμπτώματα του πρωτοπαθούς αυτόματου πνευμοθώρακα είναι το αιφνίδιο, οξύ θωρακικό άλγος το οποίο επιτείνεται με τις αναπνευστικές κινήσεις (εισπνοή – εκπνοή) και η δυσφορία, ενώ σπάνια υπάρχει δύσπνοια και εργώδης αναπνοή. 

Ο πρωτοπαθής αυτόματος πνευμοθώρακας οφείλεται σε: 

α) εμφυσηματικού τύπου αλλοιώσεις που υπάρχουν στην κορυφή των πνευμόνων με τη μορφή μικρών αερωδών κύστεων, οι οποίες είναι ορατές με την αξονική τομογραφία θώρακος στο 80% των ασθενών και σε ποσοστό 75-100% των ασθενών στη θωρακοσκοπική διερεύνηση του θώρακα (VATS). 
β) σε ευένδοτες περιοχές της επιφάνειας του πνεύμονα, οι οποίες δεν γίνονται αντιληπτές στην αξονική τομογραφία θώρακα, ούτε στη θωρακοσκόπηση 

Η διάγνωση του πρωτοπαθούς αυτόματου πνευμοθώρακα θα γίνει από τα συμπτώματα και την κλινική εξέταση, θα επιβεβαιωθεί δε με την απλή ακτινογραφία θώρακα. Ακολουθεί αξονική τομογραφία θώρακα υψηλής ευκρίνειας, η οποία είναι απαραίτητη για την αποκάλυψη πιθανών εμφυσηματικού τύπου αλλοιώσεων στην κορυφή των πνευμόνων. 

Η αρχική αντιμετώπιση θα εξαρτηθεί από τα συμπτώματα και την έκταση του πνευμοθώρακα στην ακτινογραφία θώρακα. Σε μικρούς σε έκταση πνευμοθώρακες χρειάζεται μόνο παρακολούθηση και χορήγηση οξυγόνου, η οποία επιταχύνει την απορρόφηση του αέρα από το θώρακα. Σε μεγαλύτερους πνευμοθώρακες απαιτείται παροχέτευση του θώρακα με θωρακικό σωλήνα, άλλοτε άλλου μεγέθους. Τέλος, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να απαιτηθεί χειρουργική θεραπεία, η οποία έχει σκοπό την πρόληψη των υποτροπών και γίνεται σήμερα σχεδόν αποκλειστικά με τη θωρακοσκοπική τεχνική (VATS). Η χειρουργική θεραπεία συνιστάται σε εκτομή των αερωδών κύστεων από την κορυφή του πνεύμονα και την πλευροδεσία, δηλαδή τη μόνιμη συγκόλληση της επιφάνειας του πνεύμονα με το θωρακικό τοίχωμα, ώστε να εξαλειφθεί η κοιλότητα του θώρακα και να μη μπορεί να δημιουργηθεί εκ νέου πνευμοθώρακας σε μελλοντική ρήξη του πνεύμονα. Η πλευροδεσία επιτυγχάνεται με την υφολική εκτομή του τοιχωματικού υπεζωκότα ή με τρίψιμο και ερεθισμό αυτού ή τέλος, με εμφύσηση talc εντός του ημιθωρακίου. Η πιθανότητα υποτροπής μετά από θωρακοσκοπική πλευροδεσία είναι περίπου 4%. 

Η χειρουργική θεραπεία ενδείκνυται στις ακόλουθες περιπτώσεις: 

α) Σε υποτροπή του πνευμοθώρακα στο ίδιο ή στο αντίθετο ημιθωράκιο ή ταυτόχρονη ανάπτυξη πνευμοθώρακα και στα δυο ημιθωράκια 
β) Σε απειλητικό για τη ζωή υπό τάση πνευμοθώρακα ή αιμοπνευμοθώρακα στο 1ο επεισόδιο 
γ) Σε συνεχή διαρροή αέρα από το θωρακικό σωλήνα για 5-7 μέρες και/ή αδυναμία πλήρους αποκατάστασης του πνεύμονα 

Χειρουργική θεραπεία πρέπει να συνιστάται στο 1ο επεισόδιο και στις ακόλουθες «ειδικές» κατηγορίας ασθενών: 

α) Σε ασθενείς στους οποίους πιθανό επεισόδιο μελλοντικού πνευμοθώρακα μπορεί να είναι επικίνδυνο, όπως σε πιλότους αεροσκαφών, δύτες, ναυτικούς και ασθενείς που διαβιούν σε μικρά απομονωμένα νησιά ή ορεινές περιοχές. 
β) Σε αθλητές επιδόσεων για να μείνουν για το λιγότερο δυνατό διάστημα εκτός προπονήσεων και γενικότερα σε ασχολούμενους με σπορ του βουνού (π.χ. ορειβάτες), του αέρα (π.χ. αλεξίπτωτο, παρά πέντε, κτλ) ή της θάλασσας (π.χ. ιστιοπλόοι στην ανοιχτή θάλασσα). 

Τέλος, σημαντικό ρόλο για χειρουργική αντιμετώπιση με το 1ο επεισόδιο παίζει και η επιθυμία του ασθενούς για γρήγορη και οριστική αποκατάσταση, αφού η θωρακοσκοπική πλευροδεσία έχει ελάχιστη νοσηρότητα και πολύ σύντομη παραμονή στο Νοσοκομείο.